Genel Anlam Nasıl Bulunur?
(Hayatın Gerçeklerinden Esprili Bir Yorum)
—
Herkes bir şeyler arar. Birine göre bu, “sürekli kaybolan çoraplar”dır. Diğerine göre “kaybedilen telefon”dur. Ama en önemlisi, herkes bir şekilde “genel anlam” peşindedir. Fakat kimse bunu itiraf etmez. Evet, benim de itirafım var: Ben, genel anlamı bulma yolunda bazen kaybolurum. Tıpkı hayat gibi. Ne zaman ki “gerçek anlam”ın peşine düşmeye karar versem, başlarım bir köşe yazısı yazmaya…
İzmir’de, sıcağın altında yapacak bir şey bulamayan ama bir o kadar da her şeyin üzerinde derin düşünen biri olarak, o kadar çok şeyin “genel anlamını” sorguladım ki… Hala cevap bulamadım. Yine de, bu yazıyı yazarken bulduğum birkaç önemli şey var. O zaman gelin, birlikte “genel anlam”ı aramaya koyulalım!
1. Herkesin Aradığı O Şey: Genel Anlam
Bir sabah uyandım, bir yudum çay aldım, “Bugün genel anlamı bulmaya karar verdim” dedim. Tabii, sabah uykusuzluğu ve kahvaltısızlığın etkisiyle bu biraz abartılı oldu ama neyse ki, derin düşünceler için ideal bir zamandı.
Gece boyunca düşündüm, birilerinin sözlerine takıldım, belki bir şeyler anlamıştım. İşte o an fark ettim ki, “genel anlam” dediğimiz şey aslında çok basit bir şey: Hayatın amacını bulmak. Tüm bu karmaşanın içinde bir anlam aramak, insanlar olarak yaptığımız en büyük hata aslında. Çünkü hep bir yerde yanlış bir şeyler arıyoruz, bu da bizi yanlış yollara sürüklüyor. Herkesin hayatındaki “genel anlam” farklıdır.
Örnek vermek gerekirse, ben genellikle sokakta yürürken kedileri izleyip hayatımı sorgularım. “Bu kedi neden sabahın köründe bizim evin bahçesinden geçiyor?” diye düşünürüm. Kedinin amacı basit: Bir şeyler bulmak ve yaşamak. Ama ben, o kediyi izleyerek dünyayı anlamaya çalışıyorum. Arada bir kendi kendime “O kedi bu sabah daha çok anlam taşıyor gibi… Aha, derinleşiyorum!” diyerek kahkaha atarım. Kendime de espri yapmayı severim.
2. Genel Anlam Arayışındaki Karakterler
Bir insanın “genel anlam” arayışında karşılaştığı tipler var. İsterseniz birlikte inceleyelim.
a) Felsefeci Büyükanne
Her İzmirli’nin bir büyükanne hikayesi vardır. Benim büyükanne 85 yaşında, hayatı anlamlandırma çabasında:
“Hayatın anlamı bir kapıdan geçmektir, evlat.”
Ben: “Anneanne, o bir kapı değil, bizim eve gelen tamirci!”
Büyükanne, bunları bazen bana felsefi bir şekilde anlatıyor, bazen de “Artık dağılın evlatlar, biraz takılalım!” diye gülerek geçiştiriyor. Bazen de anlam arayışımda ona danışıyorum, çünkü büyükanne de bazen bir noktada doğru söylüyor.
b) Yol Arkadaşı: Sürekli Çıkış Yapan Arkadaş
Her grup arkadaşının “çıkış” yapan bir elemanı vardır. Onlar için hayat hep fazla karmaşık, dünyadaki her şeyin bir anlamı olmalı. Bu arkadaşım her gün yeni bir “şey”in peşine düşer.
“Abi ya, bu sabah kalktım, düşünmeye başladım ve birden hayatın anlamı bu, her şeyin en iyisini yapmalıyız, dedim!”
Benim aklımda ise, “Bir dakika, sen geçen hafta ‘yavaş gitsek’ demiştin, ne oldu?”
Her arkadaş grubunda bu tip “anlam peşinde koşan” insanlar vardır ve bazen gerçekten buldukları şey de bizim bulamadığımız anlam olur. Kim bilir?
c) Kendini Keşfeden Youtuber
Sonra da var ya, şu Instagram’dan çıkıp tam anlamıyla bir “kendini keşfetme yolculuğuna” çıkanlar… “Genel anlam nasıl bulunur?” sorusunun cevabını bulacaklarını düşünürken bir bakarsınız, “5 Adımda Kendini Keşfet” videosu çekmeye başlarlar. O yüzden hep izlerim, bazen bir bakıyorum, çok derin bir anlam bulmuşlar ama o video 2.1 milyon izlenme almış. Tabii, bir yandan da kahvemi içiyorum, hayatımı sorguluyorum.
3. Genel Anlamın Gösterildiği Anlar
Anlam, çoğu zaman tam gözünüzün önündedir, ama bazen görmemenin verdiği o garip rahatlıkla başınızı çevirmeye devam edersiniz. İsterseniz birkaç küçük hikaye üzerinden gidelim.
a) Çalışma Arkadaşımın Koltuğu
Bir iş yerinde çalışırken, sürekli koltuğunda kitap okuyan bir arkadaşım vardı. O kadar çok kitap okurdu ki, bazen “Ya bu adam kitaplardan bir anlam mı öğreniyor, yoksa bizim gibi sıradan insanları kıskanıyor mu?” diye düşünürdüm. Bir gün bir kitap daha okudu, bu kez romanın sonunu kendi iç sesine göre yorumladı:
“İşte burada anlamı buldum! Hayat bir yolculuk, bak bu yolda herkes kendi anlamını bulmalı!”
Tabii ben de o esnada bir kahve içiyordum ve bu yorum beni daha da düşündürmeye başladı: “Evet, belki de hayat gerçekten bir yolculuk.” Ama ne yolculuk, o kitabın sonu çok saçmaydı!
b) Bize Dair Anlamı Bulmak
Bir gün akşamüstü deniz kenarına yürürken bir grup çocuk oynuyordu. Onları izlerken, aslında en “anlamlı” şeyin bu kadar basit bir oyun olduğunu fark ettim. Çocuklar, hiçbir sorumlulukları olmadan, sadece eğleniyorlardı. Bize bu kadar basit görünen şeyler, belki de gerçekten yaşamın anlamını içeriyordur.
İşte o an, anlamı buldum: Hayatın anlamı, aslında çok basittir, ama çoğu zaman biz bunu karmaşık hale getiriyoruz.
—
4. Genel Anlamı Bulmanın Sırrı: Kendi Gerçekliğimizde Yaşamak
Sonuç olarak, her şeyin anlamını aramaya devam ederken, anlamın en derin noktası aslında kendi gerçekliğimizde yaşamaktır. Anlam, bazen sokakta gördüğünüz kedide, bazen iş arkadaşınızın felsefi laflarında, bazen de bir akşam yemeği hazırlarken keşfedilebilir. Herkesin “genel anlam”ı farklıdır.
Bir gün belki daha fazla düşüneceğim, belki yine sokakta kaybolup bir kediyle hayatı sorgulayacağım. Ama şimdilik, anlamı bulmuş olmanın rahatlığıyla yazımı tamamlıyorum. İşte, bu kadar. Ya da belki daha fazlası vardır, kim bilir?
—
Bazen ne kadar derin düşünmeye çalışsak da, hayatı basit bir şekilde kabul etmek gerek. Her şeyin anlamını aramaktan vazgeçip, olduğu gibi yaşamayı tercih etmek belki de en büyük anlamdır.