Mare Hangi Dilde? Dilin Kökenleri ve Evrimi Üzerine Bir Bakış
“Mare hangi dilde?” sorusu, İstanbul’da bir kafede arkadaşlarımla sohbet ederken aklıma takıldı. Merak ettim, çünkü duymadığım, bildiğim ama bir türlü anlamadığım bir kelimeydi. Yıllardır etrafımda duyduğum bu kelime, hep farklı şekillerde kullanıldı: “Mare, mare, mare…” ama hangi dilde olduğunu bir türlü çözememiştim. Bu yazıyı yazarken, aslında bu sorunun ardında yatan çok daha derin bir merak vardı: Bir kelimenin geçmişi, halk arasında nasıl bir evrim geçirdiği ve zamanla ne gibi anlamlar kazandığı. Belki de bugün, ‘mare’ kelimesinin kökenine dair bir şeyler öğrenmek, dilin evrimini keşfetmek bizi daha bilinçli bir hale getirebilir.
Mare’nin Kökeni: Nereden Geliyor?
“Mare” kelimesi, aslında Türkçede çok yaygın bir şekilde karşımıza çıkmayan bir sözcük. Fakat son zamanlarda sosyal medyada ve sokak dilinde sıkça rastladığımız bir terim. Dilbilimciye göre, Türkçeye Arapçadan geçmiş olabilir. Arapçadaki “mare” kelimesi, ‘devam et’ ya da ‘git’ gibi anlamlara gelir. Ancak dil zaman içinde değiştikçe, kelimeler de evrim geçiriyor. O yüzden ‘mare’ kelimesi, daha çok Türkçede bir his, bir söyleyiş olarak karşımıza çıkmaya başladı.
Çoğu insanın farkında olmadığı bir diğer ilginç nokta ise, “mare” kelimesinin bazen ‘hayvan’ anlamında bile kullanılıyor olması. İstanbul’un Kadıköy’ünde yürürken, rastgele bir sokak satıcısının “Mare gibi bakma, git işine!” dediğini duydum. Bu kullanım bir yandan da kelimenin halk arasında nasıl içselleştirildiğini ve günlük dilde nasıl yeri olduğunu gösteriyor. Kısacası, kelimenin kökeni ne olursa olsun, bugün Türkçede birçok anlam taşıyan bir hal almış.
Bugün Mare: Popüler Kültürde Nasıl Kullanılıyor?
Şimdi, biraz bugüne gelelim. Bu kelime, çoğu insan için sadece bir kelime değil, aslında bir tavır, bir hava ifade ediyor. Mesela, İstanbul’da sabahları metrobüste yanımda duran genç, etrafındaki herkese göz ucuyla bakıp “Mare” diye fısıldadı. O an o kelimeyle neyi kastettiğini tam olarak anlamasam da, bağlamdan çıkardığım şu oldu: “Bu kişi, olan bitene kayıtsız bir şekilde bakıyor.” Bu kelime, bazen küçümseme, bazen de bir durumu kabullenme anlamında kullanılıyor.
Bugün sokakta karşılaştığınızda ya da sosyal medyada gördüğünüzde, kelime genellikle bir insanın gözlemlerine ve yargılarına göre şekil alıyor. “Mare” kelimesiyle genellikle kayıtsızlık, apolitik bir tavır ya da durumu olduğu gibi kabul etmek anlatılıyor. Belki de tam olarak bu yüzden, sosyal medyada bu kadar sık kullanılıyor. İnsanlar, bazı konularda fikir beyan etmektense, bir şekilde “Mare” diyerek her şeyin geçip gitmesini bekliyorlar. Bizim toplumumuzda, insanları sınıflandırmak, onlara etiketler yapıştırmak oldukça yaygın. “Mare” de işte o etiketlerden birisi gibi. Bu kelimenin, belirli bir yaşam tarzını, tavrı ya da düşünce biçimini yansıttığı bir gerçek.
Günlük Hayattan Bir Örnek: Akşam Yemeğinde Bir Sohbet
Akşam iş çıkışı arkadaşlarla bir restorana gittim. O sırada, biri, şehri saran o meşhur İstanbul trafiğinden şikayet etti. Fakat bir arkadaşım “Mare ya! Sen neyi şikayet ediyorsun? Herkes aynı durumda,” diyerek hemen durumu geçiştirdi. O an, “mare”nin anlamını biraz daha derinden düşündüm. Gerçekten de bu kelime, bazı şeylere kayıtsız kalma anlamı taşıyor. İnsanlar bazen hayatın içinde olan, acı veren ama değiştirilemeyen şeylere karşı bir tür teslimiyet geliştiriyorlar. “Mare” kelimesi de tam olarak bunun dildeki yansıması. Biraz daha derinlemesine düşününce, “Mare” kelimesi bir şekilde insanlara acı verici olan şeylere karşı kayıtsız kalma, sorgulamadan kabul etme tavrını getiriyor.
Gelecekte Mare’nin Etkisi Ne Olur?
Gelecekte “mare”nin Türkçedeki rolü ne olur? Bu kelimenin, popüler kültürle nasıl şekilleneceğini bilmiyorum. Ancak kesin olan bir şey var: Dili kullanma biçimimiz sürekli değişiyor. Kelimeler bir anlam kaymasına uğruyor, halk arasında kullanım şekilleri farklılaşıyor. Dilin bu kadar dinamik ve esnek olması, her kelimenin potansiyelini sürekli artırıyor. “Mare” kelimesi de belki birkaç yıl sonra, tıpkı diğer kelimeler gibi, başka bir anlam kazanabilir. Hatta belki de hiç kullanılmaz olur, kim bilir? Ama kesin olan bir şey var, kelimenin popülerliği, dilin evrimini gözler önüne seriyor ve bu da bence dil bilimi için çok ilginç bir süreç.
Sonuç: Mare, Bir Dilin Gelişimi ve İnsanların Duyguları
Sonuç olarak, “mare” kelimesi bir yandan basit bir kelime gibi görünse de, aslında dilin, toplumsal yapıların ve bireylerin duygularının bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. “Mare”yi kullanarak insanların kayıtsızlıklarını, bir durumu kabullenmelerini ya da bir şeylere ne kadar mesafeli olduklarını ifade edebiliyoruz. Bu basit kelime bile dilin ne kadar güçlü bir iletişim aracı olduğunu ve zaman içinde nasıl bir evrim geçirdiğini gösteriyor. Zamanla, belki de “mare” kelimesi bizlerin dilindeki en anlamlı kelimelerden biri olacak.