Günlük Notlar Yazılar

Namazda Güneş Ne Demek? İnancın ve Uygulamanın İronisi Namaz, İslam’ın beş şartından biri, bu yüzden birçok insan için bir yaşam biçimi, bir aidiyet, bir ibadet şekli. Fakat, namazda güneşin ne demek olduğu meselesi bana biraz daha felsefi bir soru gibi geliyor. Hadi bunu biraz tartışalım. Kısaca özetlemek gerekirse, “namazda güneş” ifadesi, öğle namazının vaktinin girmesiyle bağlantılı bir tabir. Yani güneşin öğle vaktinde zenit noktasına, yani en yüksek noktasına ulaşması ve sonra batıya kaymaya başlaması, öğle namazının zamanının geldiğini gösteriyor. Ama gerçekten bu kadar basit mi? Namazdaki “güneş” ifadesi sadece takvimdeki bir işaret midir, yoksa her şeyin ötesinde başka anlamlar mı…

Meşhur Sünnet Nedir? Geleneksel ve Modern Perspektiflerden Bir Bakış Konya’da yaşamaktan büyük keyif alıyorum, ancak bazen burada, her şeyin geleneksel ve modern arasında gidip geldiği dünyada, kafamda farklı sorular beliriyor. Bugün kafamı kurcalayan sorulardan biri de “Meşhur sünnet nedir?” sorusu. Hem mühendislik hem sosyal bilimlere ilgim olduğundan, bu gibi konuları farklı açılardan düşünmeden edemiyorum. Geleneksel sünnet, toplumda önemli bir yere sahip bir ritüel, ancak modern dünyada bunun anlamı değişiyor mu? İçimdeki mühendis, bunu bir kültürel süreç olarak inceliyor, sosyolojik yönü ise tamamen başka bir bakış açısı gerektiriyor. Hadi gelin, bu soruya hem analitik hem de insani bir bakış açısıyla yaklaşıp,…

Makinede Çin İğnesi Modülü Kaç Saat Sürer? Hayatımın her anında olduğu gibi, şu anda da sürekli bir şekilde sorularım var. Mesela, geçtiğimiz günlerde arkadaşım bana “Makinede Çin iğnesi modülü kaç saat sürer?” diye sordu. Ben de, ne kadar komik bir şekilde, “Tabii, bir düşün, ben de böyle bir şeyin var olduğunu yeni öğrendim!” dedim. Çin iğnesi mi? Modül mü? Neyin nesi? İzmir’de yaşamaktan bazen o kadar keyif alıyorum ki, bir yandan da etrafımdaki her şey beni biraz kafa yormaya başlıyor. “Makinede Çin iğnesi modülü” dedikleri şeyin ne olduğunu hala çözemedim, ama bir şekilde çözmeye karar verdim. Belki de sabahları kahvaltı…

Kur’an’ı Türkçe Harflerle Okumak: Hatim Olur Mu? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin izlerini takip etmek, bugünü anlamanın en değerli yollarından biridir. Birçok kavram, gelenek ve inanç, tarih boyunca farklı yorumlarla şekillenmiş ve zamanla evrilmiştir. Kur’an’ı Türkçe harflerle okumanın hatim olup olmayacağı sorusu da bu sorulardan biridir. Bu soru, dini ritüellerin ve metinlerin toplumsal bağlamda nasıl şekillendiğini, dilin ve kültürün etkilerini anlamamıza olanak sağlar. Kur’an, İslam’ın temel kaynağı olarak, tarihsel süreç içinde çok sayıda toplumsal, kültürel ve dilsel dönüşüm geçirmiştir. Bu yazıda, Kur’an’ı Türkçe harflerle okumanın tarihsel arka planını inceleyerek, bu soruya çeşitli bakış açıları ve kültürel anlamlar üzerinden yaklaşacağız. Kur’an’ın Tarihsel…

Jağ Turşusunun Tarihsel Yolculuğu: Geçmişten Günümüze Bir Zeytin Yolculuğu Geçmişi anlamak, bugünümüzü yorumlamada ve geleceği şekillendirmede bizlere paha biçilmez bir rehberlik sunar. Geçmişteki küçük ama anlamlı geleneklerin, kültürel ve toplumsal dönüşümleri nasıl etkilediğini görmek, bugünün yemek kültüründen tutun da sosyal normlarımıza kadar birçok alanda bizlere önemli ipuçları verir. İşte bu bağlamda, Türk mutfağının köklü yemek geleneklerinden biri olan jağ turşusunun tarihsel sürecini ele almak, yalnızca bir tarifin ötesinde derin bir kültürel incelemeye olanak sağlar. Jağ turşusunun yapımı, zamanla nasıl evrildi ve bu evrim toplumların değişen yaşam biçimleriyle nasıl ilişkilendirilebilir? Bu yazıda, tarihsel bir bakış açısıyla jağ turşusunun yapılışına, toplumsal etkilerine…

Özçekim Karşılığı Nedir? Toplumsal Bir Perspektiften İnceleme Son yıllarda telefonlarımızda, sosyal medyada ve günlük yaşamlarımızda sıkça karşılaştığımız bir kavram var: özçekim. Birçok insan için bu, sadece hızlı bir fotoğraf çekme eylemi olarak görünse de aslında çok daha derin toplumsal anlamlar taşır. Özçekimlerin ardındaki motivasyonları, toplumsal normları ve bireysel ifadeleri anlamak için, bu olguyu toplumsal yapılar ve kültürel pratikler üzerinden analiz etmek önemlidir. Kendi deneyimlerime dayanarak, özçekimin, kimliğimizin bir parçası haline geldiği bir dönemde, sadece kişisel bir ifade değil, aynı zamanda toplumsal dinamiklerin de bir yansıması olduğunu düşünüyorum. Bu yazıda, özçekimin toplumsal karşılığını mercek altına alacağız ve bu fenomenin yalnızca bireysel…

Kilin Özelliği: Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme Tarih, sadece geçmişte yaşanan olayların sıralı bir anlatısı değildir. Geçmişin içindeki anlamları anlamak, bugünü ve geleceği daha iyi yorumlayabilmemiz için büyük önem taşır. Her dönem, kendine özgü yapıları, malzemeleri ve kültürel imgeleriyle şekillenir. Bu anlamda, tarihe bakarken yalnızca politik, ekonomik ve sosyal yapıları değil, aynı zamanda toplumların inşa süreçlerinde kullandıkları materyalleri ve bu materyallerin tarihsel işlevlerini de göz önünde bulundurmak gerekir. Kil, insanlık tarihinin ilk çağlarından itibaren hem kültürel hem de pratik bir malzeme olarak önemli bir yer tutmuştur. Peki, kilin bu kadar önemli bir malzeme olmasının sebepleri nedir? Kilin tarihi, toplumsal…

Öfke, Kızgınlık ve Hiddet: Duyguların Derinliklerinde Bir zamanlar bir adam, yaptığı adaletsizliği sorgulayan bir hükümdara şöyle demişti: “Öfke, içimdeki adaletin bekçisidir.” Bu söz, insan ruhunun karmaşıklığını ve öfkenin bilinçli ya da bilinçsiz olarak, bizi anlamlı bir dünyaya bağlayan duygusal bir tepkisi olduğunu anlatır. Peki, öfke nedir? Kızgınlıkla farkı nedir? Hiddet, bu iki duygunun ötesinde bir derinlik mi taşır? Bu sorular, felsefi bir bakış açısıyla, yalnızca bireysel bir analiz değil, aynı zamanda toplumsal, etik, epistemolojik ve ontolojik boyutları da içerir. Etik Perspektiften Öfke, Kızgınlık ve Hiddet Öfke, kızgınlık ve hiddet, bireysel duygu halleri olmanın ötesinde, birer etik mesele olarak karşımıza çıkar.…

Yanma Tepkimelerinde Yakıcı Madde Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Günümüzde dünya, karmaşık güç ilişkileri ve toplumsal düzenle şekillenen bir yapıya sahiptir. Her geçen gün, iktidar, ideolojiler, kurumlar ve yurttaşlık gibi kavramlar arasında sürekli bir etkileşim yaşanır. Bu etkileşim, toplumsal yapıları dönüştürür, toplumun bireyleri üzerinde güç ilişkilerini tesis eder ve demokrasinin sınırlarını şekillendirir. Ancak bu süreç, tıpkı bir kimyasal yanma tepkimesi gibi, belirli yakıcı maddelerin, yani toplumsal gerilimlerin tetikleyicisi olan unsurların varlığıyla hızlanır. Siyasetteki yakıcı maddeler, toplumsal yapıyı ateşle yoğuran, itici gücü artıran unsurlardır. Bu unsurlar, toplumsal düzenin ve demokratik sistemin kalbinde yer alırken, aynı zamanda mevcut iktidarın sürdürülmesinde ya…

Güç, Erişim ve “URL’ye Nasıl Girilir?”: Bir Metafor Olarak Siyaset Hepimiz bir noktada bir internet adresi (URL) yazıp tarayıcımızdan bir sayfaya erişmişizdir. Peki bu basit deneyim, bize siyaset biliminin merkezindeki hangi meseleleri düşündürür? Bir URL’ye “nasıl girilir?” sorusu, yüzeyde teknik bir işlemi tarif ediyor gibi görünse de, bağlamını genişlettiğimizde bize iktidar, erişim, meşruiyet ve katılım üzerine derin sorular sorma fırsatı verir. Nasıl bir adresi yazıp bir sayfaya erişiyorsak, toplumsal yaşamda da bireyler ve gruplar “siyaset adreslerine” erişmek, seslerini duyurmak, karar süreçlerine katılmak isterler. Bu yazı, URL’ye erişim sorusunu bir metafor olarak kullanarak siyasal güç ilişkilerini, kurumların rolünü, ideolojilerin izini ve…