Problemin Türkçesi Nedir? Hadi Bunu Birlikte Çözelim!
İzmir’de yaşıyorum ve şehirdeki tempoyu en iyi anlatan şey, bazen “hiçbir şeyin” nasıl bu kadar hızlı olduğunu fark etmemek olabilir. Yani, arkadaşlarla sürekli espri yaparken, içimden de “Bu hayatın anlamı ne?” diye sorgulamaya devam ediyorum. O kadar çok derdim var ki, “Problemin Türkçesi nedir?” sorusu bile zihnimde her an dönüp duruyor. Bir şeyler gerçekten çok karmaşıkken, biz onu Türkçeye çevirerek çözmeye çalışıyoruz. Aslında, sorun, Türkçede değil, o kelimeleri anlamakta. Hadi gelin, biraz bu karmaşaya dalalım.
Problemin Türkçesi Nedir? Gerçekten?
Daha geçen hafta, bir arkadaşım bana “Bunu çözmenin Türkçesi nedir?” dedi. O an, beynimde birkaç saniyelik bir donma yaşadım. Çünkü gerçekten düşündüm: “Acaba bu problem sadece benim hayatımda mı Türkçeye dönüşüyor? Ya da ben mi gereksiz yere kafayı takıyorum?” Bunu düşündükçe, aklıma eski bir diyalog geldi:
Ben: “Hadi ya, gerçekten bu kadar zor mu?”
Arkadaşım: “Zor diyorum, çünkü daha önce hiç böyle bir şeyle karşılaşmadık!”
Ben: “O zaman, problem aslında Türkçesiyle anlaşılabilir bir şey değil mi? Yani daha önce böyle bir kelime kullanmadık, demek ki bu sorun, bizim zihnimizde ne kadar büyüdüyse o kadar büyüyor!”
Yani “problemin Türkçesi nedir?” aslında aslında çok basit bir soru gibi duruyor ama düşündüğümüzde her şey çok karmaşıklaşıyor. Bazı şeylerin, düşündükçe büyüdüğü, bazılarınınsa hiç büyümeden ortadan kaybolduğuna şahit oldum.
Gündelik Hayatımda Problemin Türkçesi
Şimdi, normalde İzmirli bir genç olarak hayatımda her şey hızlı ve eğlenceli giderken, bir sorunla karşılaştığımda işler değişiyor. Mesela geçen gün, telefonum bozuldu ve Google’a “telefon açılmıyor” yazdım. Sonra bir baktım ki, orada “telefonun Türkçesi nedir?” diye bir şey yazıyordu. Yani bu kadar basit bir şey için bile nasıl sorunlar yaşanıyor. “Telefonun Türkçesi” demek, sanki telefonu tamir etmek için bir tür sihirli kelime söyleyecekmişim gibi hissediyorum. Gerçekten, hayat bazen böyle bir hal alıyor.
Ve o an şunu fark ettim: Problemin Türkçesi, bu işlerin basitleştirilmesinde yatıyor. O kadar karmaşık bir dünyada yaşıyoruz ki, her şeyin adını koymak bir şekilde işleri daha anlaşılır hale getiriyor. Mesela, eve gittiğimde anneme “Telefonumun şarjı bitiyor” dedim. O da bana bakıp “O zaman şarjı tak” dedi. Bunu söylerken aklımdan, “Ya, gerçekten de bu kadar basit mi?” diye geçirdim.
Bütün Bu “Problemin Türkçesi” Nerelerde Karşımıza Çıkıyor?
Hadi şimdi biraz daha karmaşık bir konuyu ele alalım. Üniversitedeki sınavlardan birinde, sınavdan önceki gece şöyle düşünüyordum: “Kalkıp çalışsam mı, yoksa yatıp sabah son dakikada biraz bakarım mı?” Bu düşünceyi bir şekilde Türkçeye çevirince, aklımda şöyle bir diyalog oluştu:
Ben: “Ya bu sınavı geçmesem ne olur ki? Hani, hayatımda bir tane daha sınav kaybetmek, başıma ne getirebilir ki?”
İç Sesim: “Düşünme, çalış! Türkçeye döktüğün her şey, bu kadar basit değil. Geleceğini de kaybedebilirsin!”
Anlatabiliyor muyum? Bazen bir durumu Türkçeye döktüğümüzde her şey çok daha netleşiyor. Ama bazen de o netlik, korkunç bir karmaşaya dönüşebiliyor. Her şeyi Türkçeye çevirince, her şey birden fazla anlam kazanabiliyor.
Bir örnek daha vereyim. Bir arkadaşım geçenlerde şöyle dedi: “Bana bir kelime söyle, ben de ona göre bir plan yaparım.” Ben de “İleriye dönük plan yapmak!” dedim. Hemen yüzüme baktı, “Plan yapmanın Türkçesi nedir?” dedi. O an şunu fark ettim: Gerçekten, bazen söylenen her şeyin içine derinlemesine girmemek gerek. Eğer “plan yapmak” demek, bir şeyi yapacak zamanı ve kararlılığı bulmaksa, o zaman her şeyin Türkçesi gayet net: “Harekete geç!”
Problemin Türkçesi: Aslında Hiç de Karmaşık Değil
Öyle bir noktaya geliyorum ki, “Problemin Türkçesi nedir?” sorusu, hayatın ne kadar basit olabileceğini hatırlatıyor. Sorunun çözümü, bazen gerçekten sadece dilin basitliğinde saklı. Her şeyin Türkçesi, aslında bizim ne kadar net bir şekilde bakmak istediğimize bağlı. Eğer karmaşıklaştırmaya devam edersek, “problemin Türkçesi” bir noktada kendisini unutturur.
Bir arkadaşım geçenlerde şöyle demişti: “Hayat gerçekten çok zor, her şey bir problem.” Dedim ki, “Hayat, aslında doğru çözümü bulmak için en doğru zaman.” O da bana bakıp, “Problemin Türkçesi nedir?” diye sordu. Ve biz bu kadar basit bir soruya bile uzun uzun güldük.
Sonuçta: Türkçesi Olan Her Şey Anlaşılır
Bazen, dilimizi o kadar fazla karmaşıklaştırıyoruz ki, ne dediğimizi bile anlamıyoruz. Ama her şeyin bir Türkçesi var, mesele onu bulmakta. Hayatındaki küçük problemleri Türkçeleştir, netleştir ve daha rahat bir şekilde çöz. Çünkü her şeyin bir çözümü var, yeter ki doğru zamanı ve doğru kelimeleri bulalım.
Ve en sonunda, bir problem ne kadar karmaşık olursa olsun, her zaman Türkçesini bulabiliriz. Her şeyin en basit hali, bizi bir adım öteye götürebilir. Hadi, bir dahaki sefere, problemin Türkçesini bulduğunda, belki de işin içinde gülmek için bir sebep bulursun.